Het prosumententarief wordt betaald door de eigenaars van zonnepanelen in Vlaanderen voor hun gebruik van het elektriciteitsnet. De komst van de slimme meter zou daar in 2020 verandering in kunnen brengen. Mogelijk verdwijnt het tarief.

Het prosumententarief werd eind 2014 ingevoerd in Vlaanderen door de VREG. Voor die datum betaalden de prosumenten – de eigenaars van zonnepanelen, die tegelijk elektriciteit produceren (producenten) en consumeren (consumenten) – niet voor hun gebruik van het netwerk. Dat betekende dat als ze elektriciteit van het netwerk verbruikten, deze gratis was als ze dezelfde hoeveelheid weer terug injecteerden in het net dankzij hun zonnepanelen. Ze betaalden m.a.w. niet voor het gebruik van het netwerk. En dat werd als oneerlijk beschouwd ten opzichte van de ‘normale’ consumenten. Vandaar de introductie van het prosumententarief, een forfaitaire kost die vandaag nog steeds van toepassing is. Maar in 2020 zou dat drastisch kunnen veranderen, want mogelijk wordt het prosumententarief afgeschaft.

Hoe de komst van de slimme meter of smart meter het prosumententarief beïnvloedt

De slimme meter of smart meter zou de reden kunnen zijn van de afschaffing van het prosumententarief in Vlaanderen in 2020

Zoals aangegeven in het decreetsontwerp omtrent de slimme meter, zou het prosumententarief door de komst van de slimme elektriciteitsmeter kunnen verdwijnen. Hoe zit dat precies?

Vanaf januari 2019 begint Vlaanderen inderdaad de slimme meters te introduceren in onze woningen. Het regionale parlement moet stemmen over deze maatregel. De eigenaars van zonnepanelen vrezen echter voor de komst van deze slimme meter. Waarom? Omdat de slimme meters niet terugdraaien zoals hun elektromechanische voorgangers. Hierbij kan de schijf die het verbruik registreert, immers terugtellen wanneer de zonnepaneleninstallatie de niet-verbruikte elektriciteit injecteert in het netwerk. Resultaat: je kan je productie ten volle benutten en je factuur doen dalen. Met de nieuwe meter komen deze voordelen in het gedrang …

Die laatste registreert namelijk de werkelijke afname en de injectie afzonderlijk. De netbeheerders zijn dus op de hoogte van de energiestromen. Op zich is deze technologie echter neutraal. Het is mogelijk om het tweede bedrag van het eerste af te trekken op de factuur en verder te gaan zoals vroeger. Maar er zijn ook andere scenario’s mogelijk …

Zo zou in theorie aan de eigenaars van zonnepanelen bijvoorbeeld kunnen worden gevraagd om te betalen voor de totale elektriciteit die ze van het net afnemen (en dus niet voor de netto elektriciteitsafname waarvan de injectie werd afgetrokken). En misschien moeten ze de elektriciteit die de woning produceert, doorverkopen aan een lagere prijs die dichter in de buurt komt van een productieprijs. Pluspunt: het prosumententarief is dan overbodig, omdat de distributiekosten heel nauwkeurig en niet meer forfaitair kunnen worden bepaald. Daarom zou de Vlaamse overheid het prosumententarief kunnen afschaffen.

Let wel, consumenten met een gemiddeld zelfverbruik zullen met dit type systemen geen grotere veranderingen zien op hun eindfactuur. Noch wat het rendement van hun zonnepanelen betreft trouwens. Het bedrag dat ze zullen betalen voor het gebruik van het netwerk, zal immers nauwelijks verschillen van het prosumententarief. Meer nog, als ze meer elektriciteit verbruiken op het moment dat ze die zelf produceren (en dus hun zelfverbruik verhogen) en ‘s avonds minder, kunnen ze er zelfs een financieel voordeel uit halen ten opzichte van het prosumententarief dat ze nu betalen. Hoe minder ze gebruikmaken van het netwerk, hoe minder ze betalen voor het netwerk …

Een nieuw systeem dat overeenstemt met de terugdraaiende meter?

Het einde van het prosumententarief zou ook betekenen dat het contract tussen de eigenaars van zonnepanelen en de Vlaamse overheid moet worden verbroken

Door de komst van de slimme meter wordt het prosumententarief mogelijk aangepast

Deze scenario’s houden ook in dat de belofte van de overheid naar de eigenaars van zonnepanelen verbroken moet worden. Wat op zijn beurt het vertrouwen in zonnepaneleninstallaties zou kunnen schaden. En dat wil Vlaams minister van Energie Bart Tommelein ten stelligste vermijden. “Wie op 31 december 2020 eigenaar is van zonnepanelen, heeft recht op een systeem dat gelijkaardig is aan de terugdraaiende meter, en dat gedurende 15 jaar“, belooft hij. Voor de installaties na 2021 wordt er ook een vergoeding uitgewerkt voor de geïnjecteerde stroom.

Maar kan de Vlaamse overheid deze belofte echt houden? Ze is immers alleen bevoegd voor het ‘productieluik’ van de elektriciteitsfactuur. Wat dit betreft zou er dus een compensatiesysteem kunnen worden voortgezet. Feit is wel dat dit onderdeel slechts zo’n 35% van het totaal van de energiefactuur uitmaakt. Voor de rest – het overgrote deel dus – kijken we naar de netbeheerders (die de tarieven voorstellen voor het luik ‘distributie’) en naar de VREG (de Vlaamse regulator die diezelfde tarieven vastlegt, na marktonderzoek). Wordt ongetwijfeld vervolgd …

De meest gestelde vragen over het prosumententarief en de slimme meters

Wat is het prosumententarief?

Het prosumententarief is de jaarlijkse forfaitaire bijdrage die eigenaars van zonnepanelen betalen voor het gebruik van het netwerk. Alle gebruikers van het netwerk betalen voor het gebruik van het elektriciteitsnet op basis van de hoeveelheid elektriciteit die ze afnemen. De prosumenten, die elektriciteit van het netwerk verbruiken, maar ook injecteren dankzij hun zonnepanelen, beschikken over een terugdraaiende meter (behalve in Brussel, waar een ander compensatiesysteem geldt met de bidirectionele meter en de groenestroomcertificaten). De stroom die ze injecteren in het netwerk, wordt afgetrokken van de afgenomen stroom. Tot in januari 2015 betaalden ze geen netwerkbijdrage op basis van hun werkelijke afname. En dat werd ten opzichte van de andere gebruikers als oneerlijk beschouwd. Het prosumententarief dat van toepassing is op eigenaars van zonnepanelen zet deze ongelijkheid recht.

Hoe kan ik het prosumententarief vermijden?

Aan het prosumententarief kom je niet onderuit. Behalve misschien als je in de toekomst overweegt om te investeren in een thuisbatterij, gekoppeld aan een bidirectionele meter. Die meet immers de injectie en het afgenomen volume van het netwerk apart. Gevolg: je betaalt enkel de netwerkkosten en de belastingen voor het effectieve gebruik van het netwerk. Op die manier hoef je het prosumententarief dus niet te betalen.

Opgelet, deze oplossing is slechts haalbaar als je heel veel elektriciteit verbruikt die door je zonnepanelen werd geproduceerd. Als je dus het netwerk amper gebruikt om er stroom in te injecteren. Maar dat is voorlopig haast onmogelijk in de praktijk, zelfs met een batterij.

Wat moet je weten over de slimme meter?

Meer weten over de slimme meter? Lees dan ons artikel “Betekent de slimme meter het einde van je rendement?”.

Je wil graag investeren in zonne-energie, maar weet niet waar te beginnen? Maak een snelle berekening met onze simulatietool.

Facebook Comments