Eigenaars van zonnepanelen betalen in Vlaanderen een prosumententarief voor hun gebruik van het elektriciteitsnet. De komst van de slimme meter kan daarin verandering brengen. Op termijn verdwijnt het zelfs.

Het prosumententarief werd eind 2014 ingevoerd in Vlaanderen door de VREG. Voor die datum betaalden de prosumenten – de eigenaars van zonnepanelen, die tegelijk elektriciteit produceren (producenten) en consumeren (consumenten) – niet voor hun gebruik van het netwerk. Dat betekende dat als ze elektriciteit van het netwerk verbruikten, deze gratis was als ze dezelfde hoeveelheid weer terug injecteerden in het net dankzij hun zonnepanelen. Ze betaalden m.a.w. niet voor het gebruik van het netwerk. En dat werd als oneerlijk beschouwd ten opzichte van de ‘klassieke’ consumenten. Vandaar de introductie van het prosumententarief, een forfaitaire prijs die vandaag nog steeds van toepassing is. Maar dat zou drastisch kunnen veranderen, want het prosumententarief wordt op termijn afgeschaft.

Hoe de komst van de slimme meter of smart meter het prosumententarief beïnvloedt

De slimme meter of smart meter zou de reden kunnen zijn van de afschaffing van het prosumententarief in Vlaanderen in 2020

Zoals aangegeven in het decreetsontwerp omtrent de slimme meter, zal het prosumententarief door de komst van de slimme elektriciteitsmeter op termijn verdwijnen. Hoe zit dat precies?

Vanaf 1 juli 2019 begint Vlaanderen wellicht geleidelijk aan de slimme meters te introduceren in onze woningen. Het regionale parlement moet wel nog stemmen over deze maatregel.

De eigenaars van zonnepanelen vrezen echter voor de komst van deze slimme meter. Waarom? Omdat de slimme meters niet terugdraaien zoals hun elektromechanische voorgangers. Hierbij kan de schijf die het verbruik registreert, immers terugtellen wanneer de zonnepaneleninstallatie de niet-verbruikte elektriciteit injecteert in het netwerk. Resultaat: je kan je productie ten volle benutten en je factuur doen dalen. Met de nieuwe meter komen deze voordelen in het gedrang …

Met de nieuwe meter konden deze voordelen van het eerst injecteren in het net en het vervolgens gratis weer afhalen van dezelfde hoeveelheid stroom in het gedrang komen.Hij registreert namelijk de werkelijke afname en de injectie afzonderlijk. De netbeheerders zijn dus op de hoogte van alle energiestromen.

Om die onrust weg te nemen, werkte de Vlaamse regering intussen een akkoord uit. Het stelt dat iedereen die zonnepanelen installeert voor 2021 de kans moet krijgen om minstens 15 jaar van de voordelen van de terugdraaiende meter te genieten, dankzij de compensatie van injectie en afname via de energiefactuur. Wie al 5 jaar zonnepanelen heeft liggen, zou dus nog 10 jaar in dit systeem kunnen blijven.

Wie 15 jaar heeft genoten van de voordelen moet overstappen naar een nieuw systeem. Daarin moet er betaald worden voor de totale hoeveelheid stroom die van het net wordt afgenomen en zal een vergoeding worden gegeven voor de energie die op het net geïnjecteerd wordt. In ruil valt het prosumententarief weg. Dit systeem zal ook gelden voor nieuwe installaties met zonnepanelen vanaf 2021.

Maar ook wie nog geen 15 jaar heeft genoten van de voordelen van de terugdraaiende teller, mag al overstappen. Dat gebeurt dan wel op vrijwillige basis. Dat kan interessant zijn voor wie overdag veel thuis is en daardoor zijn verbruik van elektriciteit veel beter kan afstemmen op de productie van zijn zonnepanelen.

Het vrijwillig overstappen, kan op elk moment. Wie eens is overstapt, kan nadien evenwel niet meer terug.

Vanaf 2021 wil de overheid ook een ‘terugleververgoeding’ mogelijk maken voor prosumenten die over een jaar heen meer hebben geproduceerd dan geconsumeeerd.

Nieuwe zonnepanelen

Het einde van het prosumententarief zou ook betekenen dat het contract tussen de eigenaars van zonnepanelen en de Vlaamse overheid moet worden verbroken

Door de komst van de slimme meter wordt het prosumententarief mogelijk aangepast

Met deze regeling wil de regering haar engagement tegenover de eigenaars van zonnepanelen nakomen. Op die manier wil ze ook het vertrouwen in zonnepaneleninstallaties behouden.

De meest gestelde vragen over het prosumententarief en de slimme meters

Wat is het prosumententarief?

Het prosumententarief is de jaarlijkse forfaitaire bijdrage die eigenaars van zonnepanelen betalen voor het gebruik van het netwerk. Alle gebruikers van het netwerk betalen voor het gebruik van het elektriciteitsnet op basis van de hoeveelheid elektriciteit die ze afnemen. De prosumenten, die elektriciteit van het netwerk verbruiken, maar ook injecteren dankzij hun zonnepanelen, beschikken over een terugdraaiende meter (behalve in Brussel, waar een ander compensatiesysteem geldt met de bidirectionele meter en de groenestroomcertificaten). De stroom die ze injecteren in het netwerk, wordt afgetrokken van de afgenomen stroom. Tot in januari 2015 betaalden ze geen netwerkbijdrage op basis van hun werkelijke afname. En dat werd ten opzichte van de andere gebruikers als oneerlijk beschouwd. Het prosumententarief dat van toepassing is op eigenaars van zonnepanelen zet deze ongelijkheid recht.

Hoe kan ik het prosumententarief vermijden?

Vandaag kom je niet onder het prosumententarief uit. Behalve misschien als je investeert in een thuisbatterij, gekoppeld aan een bidirectionele meter. Die meet immers de injectie en het afgenomen volume van het netwerk apart. Gevolg: je betaalt enkel de netwerkkosten en de belastingen voor het effectieve gebruik van het netwerk. Op die manier hoef je het prosumententarief dus niet te betalen.

Opgelet, deze oplossing is slechts haalbaar als je heel veel elektriciteit verbruikt die door je zonnepanelen werd geproduceerd. Als je dus het netwerk amper gebruikt om er stroom in te injecteren. Maar dat is voorlopig haast onmogelijk in de praktijk, zelfs met een batterij.

Met de nieuwe regeling die de Vlaamse regering in de steigers heeft gezet, zou het prosumententarief ook wegvallen voor consumenten met een slimme meter die voor de nieuwe regeling en een betaling op basis van het verbruik van netstroom kiezen.

Vanaf 1 juli 2019 vervangen slimme meters geleidelijk aan de traditionele elektromagnetische meters. De nieuwe digitale meters draaien niet meer terug. Betekent dat minder rendement voor je zonnepanelen?

Nee. Want volgens een nieuw politiek akkoord kan iedereen met zonnepanelen ervoor kiezen om tot 15 jaar na de installatie in het huidige systeem van compensatie van injectie en afname te blijven. Zo blijft het rendement gegarandeerd. De verbruikers krijgen niettemin ook tijdens deze periode van 15 jaar de keuze om vrijwillig over te schakelen naar een nieuwe tariefstructuur die de VREG zal uitwerken. Het distributienettarief kan hierbij gebaseerd worden op de bruto afname of op de capaciteit van de meteraansluiting. Dit kan in het voordeel zijn van eigenaars van zonnepanelen met een hoger eigen verbruik of prosumenten met opslagcapaciteit.

Wat moet je weten over de slimme meter?

Meer weten over de slimme meter? Lees dan ons artikel “Betekent de slimme meter het einde van je rendement?”.

Je wil graag investeren in zonne-energie, maar weet niet waar te beginnen? Maak een snelle berekening met onze simulatietool.

Laatste update: Indien de nieuwe Belgische regering niks beslist zal de wet voor het prosumenten tarief vanaf 01/01/2020 voor al de klanten van toepassing zijn.

Facebook Comments