Hoe kan het dat de olieprijs in een vrije val is geraakt? Piekte de olieprijs in juni 2014 nog op 115 dollar per vat, vandaag is die tussen 50 en 55 dollar gedaald.

Piekte de olieprijs in juni 2014 nog op 115 dollar per vat, enkele maanden later is die rond de 50 dollar gedaald. Hoe kan het dat de olieprijs tot begin dit jaar in een vrije val is geraakt? Hoewel de Brent (een internationale prijsreferentie voor aardolie) nu iets hoger ligt, verwachten analisten niet dat de prijs in 2015 boven de 70 dollar per vat zal uitkomen.

Veel draait om het bekende spel van vraag en aanbod. Aan de ene kant is er overproductie door de schalierevolutie in de VS, anderzijds zorgt een trage groei van de wereldeconomie voor een dalende vraag.

Schaliegas zorgt voor stijgend aanbod

Door eerst verticaal en daarna horizontaal te boren, kunnen mijnbouwbedrijven via het zogenaamde ‘fracking’ gigantische hoeveelheden olie en gas uit schalielagen bevrijden die voordien onwinbaar waren. Deze ontginningsmethode wordt massaal toegepast in de VS, met als doelstelling om op vlak van energie volledig onafhankelijk te worden van import. Het stijgende aanbod drukte de prijzen. Maar wat was de reactie van de VS toen de prijsdaling begon? Ze draaiden de kranen nog verder open. Begin 2015 produceerden ze maar liefst tien procent meer gas en olie uit schalielagen dan in juni 2014.

Vraag grote economieën neemt af

Tegelijkertijd is de vraag naar fossiele brandstoffen afgenomen. Dat heeft onder meer met de economische crisis te maken: bedrijven die moeten sluiten of afslanken, hebben minder energie nodig. China, een van de sterkst opkomende markten, lijkt in 2017 op een stabilisering van de vraag af te stevenen. Dit is eerder dan verwacht. Voor de EU wordt de komende jaren zelfs een daling verwacht. En daar komt nog iets bij: toenemende zorgen over klimaatverandering bij het publiek vertalen zich in scherpere milieuregels, zowel in Europa als in de VS.

Zo heeft de EU zich als doel gesteld om in 2020 20% minder CO2 uit te stoten dan in 1990. Hoewel de VS aanzienlijk minder efficiënt zijn op energiegebied, blijven ook zij niet achter. President Obama wil dat alle nieuw verkochte auto’s vanaf 2025 gemiddeld niet meer dan 0,43 liter per 100 kilometer verbruiken.

Lage olieprijs eist tol bij producenten

De lage olieprijs begint zijn tol te eisen bij de grote olieproducenten. Nu gemakkelijk winbare olie- en gasvoorraden afnemen, wordt het steeds duurder om deze brandstoffen te produceren. Maar investeringen in ‘tough oil’ – ofwel moeilijk winbare olie, bijvoorbeeld uit het Arctische gebied, uit schalielagen of uit teerzanden – zijn alleen te verdedigen als de olieprijs voldoende hoog is. Dit was het geval in 2014, maar door de ingestorte olieprijs  hebben de grote oliebedrijven hun investeringen sterk teruggeschroefd: Statoil en Chevron zien af van boringen in de poolzee boven Noorwegen, terwijl het aantal producerende platforms, een van de belangrijkste indicatoren volgens oilprice.com, sinds 2014 met 43 procent is verminderd.

Minder opslag duwt prijs omhoog

Een andere indicator voor de olieprijs zijn de voorraden die nationale overheden aanleggen. Die liggen op dit moment erg hoog. Sinds 2014 is opslag in de VS tot 60 procent toegenomen, een stijging van 45 procent in bijna een jaar tijd, terwijl de EU met 90 procent tegen de maximale opslagcapaciteit aan zit. Toen er recent berichten kwamen dat de voorraden in de VS opnieuw begonnen te slinken, steeg de prijs medio april 2015 naar ruim 62 dollar per vat Amerikaanse olie.

Meer factoren voor de prijs van ruwe olie

Daarnaast spelen ook financiële markten en geopolitieke ontwikkelingen een rol in de prijsvorming. De olieprijs is immers gekoppeld aan de dollar. Als de Federal Reserve, de centrale bank van de VS, de Amerikaanse rentetarieven opschroeft, dan tast dat de waarde van de dollar aan. En dat heeft weer effect op de olieprijs. Ook het beleid van de OPEC, de organisatie van twaalf olieproducerende landen die circa 40 procent van de markt in handen heeft, is niet onbelangrijk: om de Russische olie en het Amerikaans schaliegas uit de markt te duwen, houdt de OPEC vooralsnog haar huidige productieniveaus aan. Aan de andere kant kan geopolitieke onrust (zoals de oorlog in Jemen) voor hogere prijzen zorgen.

De olieprijs in 2015?

Het IEA, de OPEC en EIA, de drie belangrijkste energieagentschappen ter wereld, gaan voor 2015 uit van ruim 60 dollar per vat ruwe olie.

 

Wenst u de evolutie op de oliemarkt en van de olieprijs nauwgelet op te volgen? Schrijf u in op Energy Market News. U ontvangt wekelijks een analyse van de gebeurtenissen op de energiemarkten en van hun invloed op de energieprijzen en tips over hoe u uw energieprijs kan optimaliseren.

Facebook Comments